عبارت «مهریه کی داده، کی گرفته؟» یکی از رایجترین جملات در فرهنگ ازدواج ایرانی است که سالهاست در گفتگوهای خانوادگی، مراسم خواستگاری و حتی فیلمها و سریالها شنیده میشود. این جمله در ظاهر ساده و طنزآمیز است، اما در واقع بازتابی از باورهای اجتماعی و اقتصادی مردم دربارهی ازدواج و پرداخت مهریه است.
مفهوم جمله مهریه کی داده کی گرفته
در قانون و شرع اسلام، مهریه حق مالی زن است که مرد موظف به پرداخت آن میباشد. با این حال در عمل، در بسیاری از ازدواجها مهریه صرفاً روی کاغذ نوشته میشود و کمتر پیش میآید که پرداخت شود؛ مگر زمانی که اختلاف، طلاق یا شکایت پیش بیاید. به همین دلیل مردم معمولاً با لحن شوخی یا بیاهمیت میگویند:
«مهریه کی داده، کی گرفته؟»
یعنی عملاً کسی مهریه را نمیدهد و این موضوع بیشتر جنبهی ظاهری دارد.
ریشه فرهنگی و اجتماعی این عبارت
در گذشته، مهریه نوعی ضمانت اخلاقی و نشانهی احترام به زن محسوب میشد، نه یک بدهی مالی واقعی. اما با گذشت زمان و تغییر شرایط اقتصادی، نگاه جامعه به مهریه تغییر کرد. بسیاری از مردان به دلیل ناتوانی در پرداخت مهریه به زندان افتادند و زنان نیز آگاهتر شدند و برای احقاق حق خود اقدام کردند. به همین خاطر، جملهی «مهریه کی داده، کی گرفته؟» امروز بیشتر به عنوان طعنهای تلخ نسبت به واقعیتهای ازدواج در ایران به کار میرود.
تأکید مجلس بر اصلاح قانون مهریه
گزارشی درباره بررسی طرح جدید مجلس برای اصلاح قانون مهریه و هدف آن در ایجاد تعادل میان حقوق زنان و مردان.
بیشتر بخوانیدمهریه در جامعه امروز
امروزه دیگر نمیتوان گفت مهریه فقط روی کاغذ است. با افزایش آمار طلاق و شکایتهای مهریه، این حق زن به یکی از موضوعات جدی و پرچالش در روابط زناشویی تبدیل شده است. بسیاری از خانوادهها هنگام ازدواج به جای رقمهای سنگین، به دنبال مهریههای معقول و توافقی هستند تا از بروز اختلافات آینده جلوگیری کنند.
جمعبندی
جملهی «مهریه کی داده، کی گرفته؟» امروز همزمان طنز، واقعیت و نقد اجتماعی را در خود دارد. این عبارت نشاندهندهی شکاف میان سنت و مدرنیته در ازدواج ایرانی است؛ از یک سو یادگار فرهنگ قدیم، و از سوی دیگر بازتابی از واقعیتهای اقتصادی و حقوقی امروز جامعه.
